Diyarbakır Ulu Camii'nin hemen karşısında yükselen Hasan Paşa Hanı, 1572-1575 yılları arasında Sokullu Mehmet Paşa'nın oğlu Vezir Hasan Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Şehrin ticaret kalbinde yer alan yapı, siyah ve beyaz bazalt taşların yatay dizilimiyle oluşan kendine has estetiği ve dikdörtgen avlulu mimarisiyle dikkat çeker. İki katlı revaklı yapısı ve avlusunda bulunan baldaken tarzındaki zarif şadırvanı, Osmanlı şehir hanı mimarisinin bölgedeki en seçkin örneklerinden biri olarak günümüze ulaşmıştır.
Geçirdiği kapsamlı restorasyon süreçlerinin ardından Hasan Paşa Hanı, Diyarbakır’ın en canlı turistik ve sosyal merkezlerinden biri haline gelmiştir. Hanın alt katındaki beşik tonozlu dükkanlar bugün el sanatları, gümüşçüler ve antikacılara ev sahipliği yaparken; üst kattaki odalar kentin meşhur kahvaltı kültürünün yaşatıldığı mekanlar olarak hizmet vermektedir. Tarihi dokusunu koruyan avlusu ise ziyaretçilerin geleneksel kahve eşliğinde dinlendiği, şehrin kültürel mirasını soluduğu popüler bir buluşma noktasıdır.
